Sağlık turizminde klinik ile aracı kuruluş arasındaki sözleşme, imzadan önce 18 soruyu cevaplamalıdır: komisyon ne zaman hak edilir ve iade onu nasıl etkiler, klinik sizin getirdiğiniz hastayla ne kadar süre sizi atlayarak çalışamaz, komplikasyon ve revizyonun maliyetini kim üstlenir, hastanın sağlık verisinde veri sorumlusu kimdir ve veri sınır ötesine nasıl aktarılır, hangi malpraktis ve komplikasyon sigortası vardır, yetki belgesi ve akreditasyon nasıl geçerli tutulur. 18 maddenin altısı vazgeçilmezdir. Bu sayfa çalışan bir denetim aracıdır: her maddeyi “karşılanıyor” ya da “düzeltilmeli” olarak işaretleyin, eksik raporu müzakere gündeminiz olsun. Bu bir ticari müzakere kontrol listesidir; hukuki veya tıbbi tavsiye değildir.
Güncelleme: 2026-10-17 · Okuma süresi: 28 dk · Rehber
Aracı kuruluş ile klinik arasındaki sorunların çoğu kötü niyetten doğmaz. Sonradan önem kazanan soruyu hiç cevaplamamış bir sözleşmeden doğar: hasta parasını geri aldıysa komisyon ödenir mi, revizyon için dönüş uçuşunu kim öder, klinik hastanızın kız kardeşini size haber vermeden tedavi edebilir mi, gece bir şey ters gittiğinde aileye kim haber verir. Bu kontrol listesi bu soruları — on sekiz tanesini — açık kaldıklarında verdikleri zararın büyüklüğüne göre sıralar.
Liste iki tarafı birlikte düşünerek yazıldı. Bir yanda yurt dışından hasta getiren aracı kuruluşlar ve Avrupa, Amerika ve Körfez’deki yönlendirme acenteleriyle çalışan Türk ekipleri var; öbür yanda bu acentelerle sözleşme imzalayan Türk klinikleri ve hastaneleri. Bir klinik için yabancı acente ortağı kazanmanın en hızlı yolu, bu on sekiz soruyu zaten cevaplayan standart bir sözleşmedir. Aşağıdaki her madde dört şey içerir: neden önemli olduğu, dikkat edilmesi gereken kırmızı bayrak, başlangıç noktası olarak kullanabileceğiniz örnek ifade ve kliniğe sorulacak soru.
Bu altı madde, ortaklığa başlamanın güvenli olup olmadığına karar verir. Her biri ya gelirinizi, ya hastanızı, ya da şirketinizi fiyatlandıramayacağınız bir sorumluluktan korur.
Acente–klinik anlaşmazlıklarının çoğu burada başlar. Matrahı ve tetikleyicisi olmayan bir yüzde, komisyon maddesi değildir. Sözleşme yüzdenin neye uygulandığını (KDV hariç tedavi faturası mı, otel ve transferi de içeren paket mi), komisyonun ne zaman hak edildiğini (rezervasyonda mı, hastanın gelişinde mi, kliniğin tahsilatında mı) ve ne zaman ödendiğini yazmalıdır. Tam ya da kısmi iadede — iptal edilen bir ameliyat, küçültülen bir paket — komisyonun geri mi alınacağını, sizde mi kalacağını yoksa bir sonraki faturadan mı mahsup edileceğini de belirtmelidir. 2025 Yönetmeliği’nin 12(1)(b) maddesi aracı kuruluştan konaklama, ulaşım, transfer, tercümanlık ve danışmanlık ücretlerinin ayrıntılı dökümünü ister; komisyonun bu döküm içinde nasıl göründüğünü de netleştirin.
Klinik, Acente’ın yönlendirdiği bir hastanın tedavisi için fiilen tahsil ettiği tutarların, KDV ve üçüncü kişilere aynen yansıtılan masraflar hariç %[__]’i oranında komisyonu, tahsilattan itibaren [__] gün içinde Acente’a öder. Klinik, kendisinden kaynaklanan nedenlerle hastaya iade yaparsa önceden ödenmiş komisyon geri istenmez.
Kliniğe sorun: Komisyonum tam olarak hangi olayla hak ediliyor, hangi tutar üzerinden hesaplanıyor ve hangi iadeler onu azaltır?
Memnun kalan hasta geri döner — ikinci bir işlem, kontrol ya da bir yakınıyla — ve genellikle kliniğe doğrudan ulaşır. Atlatmama (non-circumvention) maddesi yoksa, hastayı kazanmak için para harcayan acenteniz olmasına rağmen klinik bu dönüş için size hiçbir şey borçlu değildir. Maddede “yönlendirilen hasta” tanımı (kliniğe yazılı ve tarihli olarak bildirilmiş), korunan süre, kapsanan tedaviler ve klinik bu süre içinde hastayı doğrudan tedavi ederse ödenecek komisyon yer almalıdır. Madde kliniği bağlar, hastayı asla bağlamaz: hasta nerede tedavi olacağını seçmekte her zaman serbesttir.
Yönlendirilen Hasta’nın son tedavisinden itibaren [__] ay boyunca Klinik, bu hastaya Acente aracılığıyla ya da doğrudan sunduğu her tedavi için Madde [__]’de belirlenen komisyonu Acente’a öder. Acente’ın, Klinik’in hastayla ilk doğrudan temasından önce yazılı olarak Klinik’e bildirdiği hasta Yönlendirilen Hasta sayılır.
Kliniğe sorun: Hangi hastaları benim yönlendirdiğimi nasıl kaydediyorsunuz ve bu kaydı istediğim zaman görebilir miyim?
Her işlemin bir komplikasyon riski vardır; saç ekimi, diş tedavisi, estetik ve bariatrik cerrahi gibi bazılarında rötuş ya da revizyon ihtimali gerçektir. Sözleşme, düzeltici işlemin tıbben gerekli olup olmadığına kimin karar verdiğini (tedaviyi yapan hekim, yazılı olarak), kliniğin neyi ücretsiz karşıladığını (işlem, yatış, ilaç), neyi hariç tuttuğunu (uçuş, ek otel geceleri, refakatçi masrafları) ve bunun ilk tedaviden sonra ne kadar süre geçerli olduğunu yazmalıdır. Paket satan bir aracı kuruluşsanız, karşılanmayan her masraf ya size ya hastanıza kalır; fiyatlamadan önce hangisi olduğunu bilmeniz gerekir. 2025 Yönetmeliği’nin 6(1)(c) maddesi, sağlık turizmi kapsamında ameliyathane ortamında yapılan cerrahi ve girişimsel işlemler için komplikasyon sigortasını zorunlu tutar.
Tedaviyi yapan hekimin, ilk tedaviden itibaren [__] ay içinde düzeltici bir işlemin tıbben endike olduğunu yazılı olarak belirlemesi halinde Klinik bu işlemi, [yatış ve ilaç] dahil olmak üzere hastadan ücret almadan yapar. Düzeltici işlem için ulaşım ve konaklama giderleri [__] tarafından karşılanır.
Kliniğe sorun: Yönlendireceğim her işlem için yazılı revizyon politikanızı görebilir miyim ve son revizyonlarda yolculuk masrafını kim ödedi?
Tıbbi geçmiş, fotoğraf ve tetkik sonuçları toplanır ve ülkeler arasında taşınır. Sağlık verisi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (KVKK) 6. maddesine göre özel nitelikli kişisel veridir; KVKK’nın 6. ve 9. maddeleri 7499 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve değişiklik 1 Haziran 2024’te yürürlüğe girmiştir. Yurt dışına aktarımda standart sözleşme kullanılıyorsa, imzadan sonra beş iş günü içinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na bildirilmesi gerekir. Karşı taraf AB’de ya da Birleşik Krallık’taysa, sağlık verisi GDPR’ın 9. maddesine göre özel kategoridir ve Türkiye için bir AB yeterlilik kararı bulunmadığından aktarım genellikle standart sözleşme hükümlerine (Karar (AB) 2021/914) dayanır. Sözleşme her tarafın rolünü yazmalıdır: çoğu yönlendirme ilişkisinde acente ve klinik kendi amaçlarını belirleyen bağımsız veri sorumlularıdır; veri işleyen ilişkisi ancak bir taraf yalnızca diğerinin talimatıyla veri işlediğinde söz konusudur. 2025 Yönetmeliği’nin 8(2) maddesi de kişisel sağlık verilerinin 6698 sayılı Kanun’a uygun işlenmesini şart koşar.
Taraflardan her biri, bu Sözleşme kapsamında işlediği sağlık verisi dahil kişisel verilerin bağımsız veri sorumlusudur. Hasta verilerinin yurt dışına aktarımı [KVKK m.9 uyarınca standart sözleşme / Karar (AB) 2021/914 ile kabul edilen standart sözleşme hükümleri / başka geçerli bir mekanizma] ile yapılır; taraflar, Yönlendirilen Hasta’yı etkileyen bir kişisel veri ihlalini öğrendikleri andan itibaren [__] saat içinde birbirine bildirir.
Kliniğe sorun: Benim ülkemden hasta verisi almak için hangi hukuki mekanizmayı kullanıyorsunuz, standart sözleşmeyi Kurum’a bildirdiniz mi ve kliniğinizde veri korumadan kim sorumlu?
Tedavi kötü giderse hastanın talebi kliniğe ve tedaviyi yapan hekime yönelir; ama rezervasyonda acentenizin adı vardır ve sigortasız bir klinik, sizin taşıdığınız bir itibar riskidir. Klinik ve hekimleri için mesleki sorumluluk (malpraktis) sigortasının kanıtını isteyin: sigorta şirketi, hasar başına limit, coğrafi kapsam ve bitiş tarihi. Komplikasyon sigortası bundan ayrı bir teminattır: 2025 Yönetmeliği ameliyathane ortamındaki cerrahi ve girişimsel işlemler için onu zorunlu kılar ve geçici 1. maddenin 2. fıkrası uyum için 31 Aralık 2025’i son tarih olarak belirlemiştir. Danıştay 10. Dairesi bu yükümlülüğün yürütmesini 25.12.2025’te durdurdu; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 21.05.2026’da yürütmeyi durdurma kararını kaldırdı. Yükümlülük yeniden uygulanıyor; iptal davası sürüyor (USTE duyurusu, Hanyaloğlu & Acar değerlendirmesi). AB içinde ise 2011/24/AB sayılı sınır ötesi sağlık hizmetlerinde hasta hakları direktifi, üye devletlerin kendi topraklarındaki tedavi için mesleki sorumluluk sigortası ya da eşdeğer bir güvence sağlamasını ister (madde 4(2)(d)); Avrupalı acenteler Türk kliniklerinden benzer bir güvence bekler.
Klinik, kendisinin ve Yönlendirilen Hasta’yı tedavi eden her hekimin, [ülke] dışında ikamet eden hastaları da kapsayan, hasar başına en az [__] limitli mesleki sorumluluk sigortasına ve mevzuatın gerektirdiği işlemler için komplikasyon sigortasına sahip olduğunu taahhüt eder; güncel poliçe belgelerini imzada ve her yenilemeden sonraki [__] gün içinde Acente’a verir.
Kliniğe sorun: Sigorta şirketiniz hangisi, hasar başına limit nedir ve poliçe yurt dışında yaşayan hastaları kapsıyor mu?
Kliniğin ruhsatı, uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi ve varsa akreditasyonları (JCI, TÜSKA, ISO) pazarlama iddiası değil, anlaşmanın şartıdır. Sözleşme her birini numarası, veren kurum ve bitiş tarihiyle listelemeli, herhangi biri askıya alınır, iptal edilir ya da yenilenmezse kliniğe belirli bir gün içinde size bildirme yükümlülüğü getirmeli ve bu durumda size derhal fesih hakkı tanımalıdır. 2025 Yönetmeliği’nin 5. maddesine göre yetki belgesi sağlık tesisleri için Sağlık Bakanlığı, aracı kuruluşlar için USHAŞ tarafından verilir ve devredilemez. 6(1)(b) maddesi hastane, tıp merkezi, tıbbi laboratuvar ve diyaliz merkezlerinin TÜSKA tarafından akredite edilmesini ister; geçici 1. maddenin 3. fıkrası bunun için 31 Aralık 2026’yı son tarih olarak koyar. 6(1)(e) maddesi ise yetki belgeli bir sağlık tesisinin, aracı kuruluşlara ait faaliyetler için yetki belgesi olmayan kişi ve kuruluşlardan hizmet alamayacağını düzenler; yabancı bir acenteyle ilişkinin bu hüküm karşısında nasıl kurgulanacağını avukatınıza sorun. JCI akreditasyonu üç yıllık döngülerle verilir; bir web sitesindeki logoya değil, JCI’ın kendi akredite kurum dizinine bakın.
Klinik, Ek [__]’de numaraları ve bitiş tarihleriyle listelenen ruhsat, yetki belgesi ve akreditasyonlara sahip olduğunu beyan eder, bunları Sözleşme süresince geçerli tutar ve herhangi birinin askıya alınması, iptali veya yenilenmemesi halinde [__] gün içinde Acente’ı yazılı olarak bilgilendirir; bu durumda Acente Sözleşme’yi derhal feshedebilir.
Kliniğe sorun: Her belge tam olarak hangi tesise ait ve her birinin bitiş tarihi ne?
Acenteler Health onMESSE’ye ücretsiz katılır. Acente olarak kaydolun, altı kritik maddeyi Reverse Pitch (tersine talep) olarak paylaşın ve görüşme ayarlamadan önce katılımcı kliniklerden bu maddelere yazılı cevap isteyin.
Bu altı madde bir ortaklığı ilk gün nadiren bitirir. Onu vaka vaka aşındırır: bir kur dalgalanması, küçülen bir paket, kimsenin hesaba katmadığı bir iptal, gece kimseye ulaşamayan bir aile.
Türk kliniklerinin maliyetlerinin önemli kısmı Türk lirasıyla oluşurken yabancı acenteler genellikle euro, sterlin, dolar, dirhem ya da riyal ile satış yapar. Sözleşme fatura para birimini, her akış için ödeme vadesini (kaparo, bakiye, komisyon), banka ve transfer masraflarını kimin üstlendiğini ve bir tutar çevrildiğinde hangi kurun uygulanacağını — hangi tarihteki, hangi yayımlanmış kaynaktaki kur — belirtmelidir. Bu yazılmazsa mart ayında anlaşılan bir fiyat, hasta haziranda yola çıktığında taraflardan biri için belirgin biçimde değer kaybetmiş ya da öbürü için belirgin biçimde pahalanmış olabilir.
Tüm fiyatlar ve komisyonlar [EUR] cinsinden belirlenir ve ödenir. Çevrim gerektiğinde [fatura tarihinde] [Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası / __] tarafından yayımlanan kur esas alınır. Klinik komisyonu, hasta ödemesinin tahsil edildiği ayın bitiminden itibaren [__] gün içinde öder; banka masrafları ödeyen tarafa aittir.
Kliniğe sorun: Hangi para biriminde fatura kesiyorsunuz, çevirirseniz kimin kuru geçerli ve komisyon ayın hangi gününde ödeniyor?
Hasta geldiğinde fiyatın değiştiğini ya da paketin satılandan küçük olduğunu görüyorsa teklifin hiçbir değeri yoktur. Sözleşme yazılı teklifin ne kadar süre geçerli kaldığını, pakete neyin girdiğini — muayene, tetkikler, işlem, marka ya da adetiyle implant veya greft, anestezi, yatış geceleri, ilaç, kontrol ziyaretleri — neyin hariç olduğunu ve gelişte ortaya çıkan, tıbben gerekçeli ek bir işlemin uygulanmadan önce nasıl fiyatlanıp onaylanacağını belirlemelidir. 2025 Yönetmeliği’nin 11. maddesi uluslararası sağlık turizmi hizmet bedellerini Bakanlığın belirlediği sağlık turizmi fiyat tarifesine bağlar; 12. maddesi hizmetin ayrıntılı dökümünü ve birim fiyatları içeren satış fişi ya da fatura düzenlenmesini ister. Paketin bu ikisine nasıl oturduğunu kliniğe sorun.
Klinik’in verdiği yazılı teklif [__] gün süreyle ve kabulünden itibaren [__] gün içinde başlayan tedavi için bağlayıcıdır. Hastanın gelişinden sonra önerilen her ek işlem, uygulanmadan önce yazılı olarak fiyatlandırılır ve hasta tarafından onaylanır; Acente aynı gün bilgilendirilir.
Kliniğe sorun: Pakette tam olarak ne var, kalem kalem; yazılı teklifiniz ne kadar süre bağlayıcı?
Hastalar iptal eder — tıbbi nedenler, vize reddi, aile olayları ya da son dakika tereddütleri yüzünden. Sözleşme, hastanın ne zaman ve neden iptal ettiğine göre kliniğe ödenmiş kaparolara, taahhüt edilmiş otel ve uçuş masraflarına ve komisyonunuza ne olacağını yazmalıdır. İşleyen bir madde üç durumu ayırır: klinik hastayı tıbben uygun bulmaz (tam iade), hasta süresinde iptal eder (belirli bir ölçeğe göre kısmi iade), hasta gelmez (kaparo klinikte kalır). Ertelenen bir tarihin ilk fiyatı koruyup korumadığını da belirtir.
Klinik, hastanın planlanan tedavi için tıbben uygun olmadığını belirlerse o tedavi için ödenen tüm tutarlar [__] gün içinde iade edilir. Hasta planlanan tarihten [__] günden daha önce iptal ederse Klinik kaparonun %[__]’ini iade eder. En az [__] gün önceden bildirilerek bir kez ertelenen rezervasyon teklif edilen fiyatı korur.
Kliniğe sorun: Hastayı uygun bulmazsanız ya da vize reddedilirse kaparoya ne olur?
Yolculuktan sonra olacak her şeyi hastanın kendi ülkesindeki hekimi yönetir; epikrizi, ameliyat notlarını, görüntülemeleri ve ilaç listesini okuyabildiği bir dilde alması gerekir. Sözleşme hangi belgelerin, hangi dil ve formatta, taburculuktan sonra kaç gün içinde teslim edileceğini ve çeviri masrafını kimin karşılayacağını belirlemelidir. 2025 Yönetmeliği’nin 12. maddesi sağlık tesisinin, talep halinde ücretsiz olarak kullanılan ilaç ve sarf malzemelerinin listesini, laboratuvar ve radyoloji sonuçlarını ve reçeteleri vermesini zorunlu tutar. Avrupalı hastalar için ayrıca 2011/24/AB sayılı direktif, başka bir üye devlette tedavi gören hastaya tedavinin yazılı ya da elektronik kaydını alma hakkı tanır (madde 4(2)(f)); Avrupalı acenteler Türk kliniklerinden de aynı standardı bekler.
Klinik taburculukta hastaya — ve hastanın onayıyla Acente’a — [İngilizce / hastanın dilinde] epikriz ve ameliyat raporunu, görüntüleme ve laboratuvar sonuçlarının kopyalarını ve ilaç listesini, taburculuktan itibaren en geç [__] gün içinde ve ücretsiz olarak verir.
Kliniğe sorun: Epikriz hangi dilde yazılıyor ve hastamın kendi ülkesindeki hekimi onu ne kadar sürede alabilir?
Gece yaşanan bir komplikasyon, bir gazeteciyi arayan hasta, hastane koridorundan yorum yazan bir aile: sonucu ilk saatler belirler. Sözleşme her iki tarafta 24 saat ulaşılabilir bir irtibat kişisini, kliniğin ilk cevabı için bir süre sınırını, hastayla ve aileyle kimin konuştuğunu, kimin kamuya açıklama yapabileceğini ve resmî bir şikâyetin nasıl incelenip cevaplandığını belirlemelidir. 2025 Yönetmeliği’nin 6(4) maddesi sağlık tesislerine ve aracı kuruluşlara şikâyetleri değerlendirme ve düzeltici-önleyici faaliyet yürütme yükümlülüğü getirir; 7(4) maddesi de her uluslararası sağlık turisti için bir sorumlu personel belirlenmesini ve bunun Portala kaydedilmesini ister. Sözleşme bu yükümlülükleri isimlere ve saatlere dönüştürür.
Taraflardan her biri günün 24 saati ulaşılabilir bir irtibat kişisi belirler. Klinik, Yönlendirilen Hasta’yı ilgilendiren her klinik olayı [__] saat içinde Acente’a bildirir ve [__] gün içinde yazılı açıklama verir. Taraflar, diğer tarafa önceden danışmadan ve hastanın onayı olmadan bir Yönlendirilen Hasta hakkında kamuya açıklama yapmaz.
Kliniğe sorun: Hastam gece üçte zor durumda kalırsa kimi arayacağım ve ne kadar hızlı cevap alacağım?
Sözleşmeler sona erer — bildirimle, ihlal nedeniyle ya da bir yetki belgesinin süresi dolduğu için. Rezervasyonu yapılmış, tedavisi süren ya da revizyon süresi içindeki hastalar bunun kurbanı olmamalıdır. Madde fesih bildirim sürelerini belirlemeli, derhal fesih sebeplerini saymalı (yetki belgesi ya da sigortanın kaybı, ciddi bir veri koruma ihlali, ödenmeyen komisyon), rezervasyonu yapılmış hastaların kararlaştırılan şartlarla tedavi edileceğini teyit etmeli ve komisyon, atlatmama, gizlilik ve veri koruma hükümlerinin kararlaştırılan süreler boyunca fesihten sonra da geçerli kalacağını yazmalıdır.
Taraflardan her biri bu Sözleşme’yi [__] gün önceden yazılı bildirimle feshedebilir. Fesih; fesih tarihinden önce rezervasyonu yapılmış ve kararlaştırılan şartlarla tamamlanacak hastaların tedavisini, Acente’ın bu hastalar için komisyon hakkını ve kendi içinde belirtilen süreler boyunca yürürlükte kalan [__] maddelerini etkilemez.
Kliniğe sorun: Birlikte çalışmayı bırakırsak rezervasyonu yapılmış hastalara ve onların doğurduğu komisyona ne olur?
Acenteler klinik sözleşmelerini madde madde karşılaştırır. Health onMESSE’de katılımcı olun ve bu 18 soruyu zaten cevaplayan standart sözleşmenizi getirin — ardından gelen her müzakereyi kısaltır. Katılımcıların neler aldığını katılımcılar sayfasında görebilirsiniz.
Bu altı madde günlük sürtünmeye yol açar — gelmeyen bir tercüman, iyileşmeye uygun olmayan bir otel, onaysız kullanılan bir fotoğraf, nereye başvurulacağını kimsenin bilmediği bir uyuşmazlık. Her biri imzadan önce ucuza, imzadan sonra pahalıya çözülür.
Klinikler bazen acentelerden münhasırlık ister — belirli bir işlem için tüm hastalarınız onlara gelsin — acenteler de karşılığında bunu ister: sizin pazarınızdan başka acente alınmasın. Münhasırlık mantıklı olabilir, ama ancak iki tarafın yükümlülükleri somutsa: hangi ülke ya da şehir, hangi branşlar, ne kadar süre ve hangi asgari performans karşılığında. Acentelerin önemli bir kısmı zaten birden fazla ülkedeki kliniklerle çalıştığı için geniş bir münhasırlık maddesi başka yerlerde imzalanmış sözleşmelerle de çakışabilir. Bağımsız şirketler arasındaki münhasırlık ve rekabet etmeme yükümlülükleri Türkiye’de ve AB’de rekabet hukukuna tabidir; kontrol ettirin.
[__] ay boyunca Klinik, [bölge]’de ikamet eden hastalara [branş] tanıtımı yapmak üzere başka bir acente görevlendirmez; Acente de [destinasyon ülke]’de [branş] arayan hastaları öncelikle Klinik’e yönlendirir. Herhangi bir çeyrekte [asgari hacim / cevap süreleri] karşılanmazsa taraflardan her biri bu münhasırlığı [__] gün önceden bildirerek sona erdirebilir.
Kliniğe sorun: Münhasırlık karşılıklı mı, hangi bölge ve branşları kapsıyor ve ikimizden biri ondan nasıl çıkar?
Öncesi-sonrası fotoğraflar ve hasta yorumları sağlık turizmini satar — ve sağlık verisidir. Kullanımları için hastanın her kanal ve amaç için özel, bilgilendirilmiş ve belgelenmiş açık rızası gerekir. Sağlık hizmetlerinin tanıtımı Türkiye’de ayrıca sınırlıdır: Nisan 2025 tarihli Yönetmeliğin 13. maddesi, 12 Kasım 2025 tarihli ve 33075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (29 Temmuz 2023 tarihli metni yürürlükten kaldıran; eski metne yapılan atıflar yenisine yapılmış sayılır) Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliği uygular ve sağlık tesisi ile aracı kuruluşun yetki belgesindeki unvanla uyumlu, yabancı dil seçenekli bir internet sitesine sahip olmasını ister. Sözleşme kimin kimin adını, logosunu, fotoğraflarını ve vaka içeriğini kullanabileceğini, kliniğin verdiği her materyal için rızayı taahhüt ettiğini ve rıza geri alındığında materyalin kaldırılacağını yazmalıdır.
Klinik, hasta görsellerini veya yorumlarını yalnızca hastanın Acente tarafından [kanallar]’da kullanımı da kapsayan belgelenmiş yazılı açık rızasıyla sağlar ve rızanın geri alınması halinde [__] gün içinde Acente’ı bilgilendirir; Acente materyali [__] gün içinde kaldırır.
Kliniğe sorun: Bana verdiğiniz her fotoğraf ya da yorumun arkasındaki imzalı rıza formunu gösterebilir misiniz?
Onam formları, ameliyat öncesi talimatlar ve taburculuk önerileri ancak hasta onları anlıyorsa kimseyi korur. Sözleşme kliniğin tıbbi tercüman sağlayıp sağlamadığını — kadrolu mu, dışarıdan mı, hangi dillerde, hangi aşamalarda: muayene, onam, tedavi günü, taburculuk — ve refakatçinin neler yapabileceğini yazmalıdır: odada kalabilir mi, maliyeti ne, hangi öğünler dahil. 2025 Yönetmeliği aracı kuruluşlardan en az iki yabancı dilde 7/24 hizmet altyapısı ya da bunu sağlayan bir çağrı merkeziyle sözleşme ister (madde 6(2)(b)); sağlık tesislerinin uluslararası sağlık turizmi biriminin görevleri arasında tercümanlık sayılır ve birimde en az bir personelin belgelendirilmiş yabancı dil bilmesi zorunludur (madde 7(1) ve 7(2)).
Klinik ilk muayene, onam süreci, tedavi günü ve taburculuk için ek ücret almadan [dil] dilinde yetkin bir tercüman sağlar. Bir refakatçi hastayla birlikte [hastanın odasında / Ek __’deki ücretle] kalabilir.
Kliniğe sorun: Hastamın onam görüşmesini kim tercüme edecek ve hangi dillerde tıbbi tercümanınız var?
Havalimanı aracı gelmezse ya da otel iyileşmeye uygun değilse hasta, yolculuğu kim sattıysa onu suçlar. Sözleşme her ayağı paylaştırmalıdır — havalimanı ve klinik transferleri, otel rezervasyonu ve standardı (mesafe, erişilebilirlik, iyileşmeye uygunluk) — ve tedavi planı kalış süresini değiştirdiğinde ne olacağını yazmalıdır. 2025 Yönetmeliği’nin 6(2)(a) maddesine göre aracı kuruluşlar konaklama, ulaşım ve transfer hizmetlerini, kendileri seyahat acentası değilse yetki belgeli seyahat acentaları aracılığıyla sağlar; bir klinik “ücretsiz otel ve transfer” önerdiğinde bu noktayı netleştirin.
Havalimanı ve klinik transferlerinden ve Ek [__]’de listelenen konaklamadan, [yetki belgeli sağlayıcı] aracılığıyla sağlanmak üzere [Klinik / Acente] sorumludur. Tedaviyi yapan hekim kalışı tıbbi nedenlerle uzatırsa [__] ek geceye kadar maliyeti [Klinik] üstlenir.
Kliniğe sorun: Oteli ve transferleri tam olarak kim sağlıyor ve kalış uzarsa masrafı kim ödüyor?
Komisyon oranları, hasta portföyü, fiyat listeleri ve sözleşmenin kendi şartları iki taraf için de ticari açıdan hassastır. Gizlilik maddesi neyin gizli olduğunu tanımlamalı, zaten kamuya açık olanı hariç tutmalı, kanunun ya da bir düzenleyici kurumun gerektirdiği açıklamalara izin vermeli, iki tarafı eşit biçimde bağlamalı ve sözleşme bittikten sonra belirli bir süre daha geçerli kalmalıdır. Hasta verisi zaten KVKK ve ilgili veri koruma mevzuatıyla korunur; bu madde ticari şartları korur.
Taraflardan her biri bu Sözleşme’nin şartlarını ve diğer taraftan aldığı kamuya açık olmayan bilgileri gizli tutar, bunları yalnızca bu Sözleşme’nin ifası için kullanır ve yalnızca kendi profesyonel danışmanlarına ya da kanunun gerektirdiği hallerde açıklayabilir. Bu yükümlülük fesihten sonra [__] yıl devam eder.
Kliniğe sorun: Gizlilik ikimizi eşit bağlıyor mu ve sözleşme bittikten sonra ne kadar sürüyor?
Londra’daki bir acente ile İstanbul’daki bir klinik ya da Düsseldorf’taki bir acente ile Antalya’daki bir hastane arasındaki sözleşme, hangi ülkenin hukukunun uygulanacağını ve uyuşmazlıkların nerede çözüleceğini söylemelidir. Yurt dışında dava yavaş ve pahalıdır; bu yüzden birçok sınır ötesi sözleşme önce arabuluculuk, ardından tanınmış bir kurum nezdinde tahkim öngörür — örneğin İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC). Türkiye de taraf olduğu 1958 tarihli New York Sözleşmesi sayesinde hakem kararları 170’ten fazla taraf devlette tenfiz edilebilir. Çalışabileceğiniz bir tahkim yeri ve dili seçin, rutin komisyon anlaşmazlıkları için de basit bir yol bırakın.
Bu Sözleşme [__] hukukuna tabidir. Taraflar her uyuşmazlığı önce [__] gün içinde arabuluculuk yoluyla çözmeye çalışır; çözülemezse uyuşmazlık [kurum] kurallarına göre, tahkim yeri [şehir] olmak üzere ve [İngilizce / Türkçe] dilinde tahkim yoluyla kesin olarak çözülür.
Kliniğe sorun: Hangi hukuk uygulanacak, bir uyuşmazlığı nerede ve hangi dilde çözeceğiz?
Health onMESSE’de acenteler ücretsiz katılır, kliniklerle, otellerle ve hizmet sağlayıcılarla yapay zekâ tarafından puanlanan eşleşmeler alır ve beş canlı gün boyunca görüşme ayarlar. Acenteler için nasıl işlediğine bakın ya da doğrudan Health onMESSE fuar sayfasına gidin.
onMESSE’nin 997 doğrulanmış sağlık turizmi acentesini incelediği çalışmaya (Ekim 2026) göre bu acenteler toplamda 85 destinasyon ülkesine ve 144 destinasyon şehrine hasta gönderiyor. Bir acente ortalama 2,52 destinasyon ülkesiyle çalışıyor, ancak medyan 1: acentelerin çoğu tek bir destinasyon kullanırken bir azınlık çok sayıda ülkeye yayılıyor. Destinasyonu belirlenebilen acentelerin %42’si — 339 acente — iki veya daha fazla ülkeye hasta gönderiyor. Altı merkez ülkesinden birine ya da rakip bir destinasyona hasta gönderen 590 acentenin %53,6’sı Avrupa’da, %29,3’ü Amerika’da ve %17,1’i Arap bölgesinde bulunuyor. Bu altı merkez — Türkiye, Hindistan, Meksika, Birleşik Arap Emirlikleri, İspanya ve Almanya ile buralardaki 18 şehir — Health onMESSE 2027’nin kapsadığı destinasyonlardır.
Pratik sonucu basit. İki ülkede klinik ortağı olan bir acente iki hukuk düzeni, iki para birimi ve iki ayrı sağlık turizmi mevzuatı altında müzakere eder; her klinik de kendi şablonunu kendi yapısıyla gönderir. Türk kliniği açısından durum tersinden aynıdır: Avrupa’dan, Amerika’dan ve Körfez’den gelen acentelerin her biri farklı beklentiyle masaya oturur. Sabit on sekiz soru, bu şablonları aynı ölçüyle karşılaştırmanın — ve bir kliniğin tek bir belgede saklayacak bir şeyi olmadığını göstermesinin — yoludur. Destinasyon merkezleri ve ortaklığın diğer adımları için Health onMESSE rehberlerine göz atın.
AB ve Birleşik Krallık’taki acenteler. GDPR ve Birleşik Krallık GDPR’ı ile 2018 tarihli Veri Koruma Kanunu (Data Protection Act 2018) sağlık verisini özel kategori sayar. Türkiye için AB ya da Birleşik Krallık yeterlilik kararı olmadığından, hasta verisini size gönderen acente bir aktarım mekanizmasına ihtiyaç duyar: AB’den standart sözleşme hükümleri (Karar (AB) 2021/914), Birleşik Krallık’tan Uluslararası Veri Aktarım Sözleşmesi (IDTA) ya da AB standart sözleşme hükümlerine Birleşik Krallık eki. Veri sizden yurt dışına çıkıyorsa da KVKK’nın 9. maddesi uygulanır; standart sözleşme imzadan sonra beş iş günü içinde Kurum’a bildirilir.
ABD’deki acenteler. HIPAA; sağlık planlarını, takas kuruluşlarını (clearinghouse), standart elektronik işlem yapan sağlık hizmeti sunucularını ve bunların iş ortaklarını (business associate) bağlar. Bunların hiçbirini yapmayan yurt dışındaki bir klinik genellikle HIPAA kapsamı dışındadır; Amerikalı acenteler bu yüzden ihtiyaç duydukları korumayı klinik sözleşmesine yazdırmak ister. Körfez’deki acenteler. BAE’nin sağlık alanında bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımına ilişkin 2019 tarihli 2 sayılı Federal Kanunu’nun 13. maddesi, BAE’de sunulan sağlık hizmetlerine ait verilerin izin verilen istisnalar dışında ülke dışında saklanmasını ve işlenmesini kısıtlar; kayıtların hastanın hekimine nasıl ulaşacağını önceden kararlaştırın. Almanya. Alman hekimlerin meslek kuralları (§ 31 MBO-Ä) hasta yönlendirmesi karşılığında ücret ödenmesini ya da kabul edilmesini yasaklar; Alman bir klinik ya da hekimle komisyon modeli kurmadan önce hukuki görüş alın.
Denetimi üç turda kullanın. Önce altı kritik madde: klinik bunları yazılı olarak kapatamıyorsa orada durun. Sonra altı yüksek riskli madde: niyetler yerine rakamlarda anlaşın — gün, yüzde, para birimi, saat. En son operasyonel maddeler; ilk iki tur bittiğinde bunlar genellikle tek bir görüşmede çözülür. Denetim bağlantısını imzalı sözleşmeyle birlikte saklayın ve yenilemede tekrar çalıştırın.
Health onMESSE tam da bu görüşme için kuruldu. Acenteler ücretsiz katılır, ihtiyaçlarını Reverse Pitch olarak paylaşır ve beş canlı gün boyunca kliniklerle, otellerle ve hizmet sağlayıcılarla görüşür. Katılımcı olan klinikler bu 18 madde üzerine kurulmuş standart bir sözleşmeyle gelebilir ve acentelerin sorularını ilk görüşmeden önce cevaplayabilir. Ortaklığın diğer adımları için öteki Health onMESSE rehberlerine, acente tarafının nasıl işlediği için de acenteler sayfasına bakın.
English · العربية · Deutsch · Español · Français · Nederlands